روش رادیکال DPPH یک روش ارزیابی ظرفیت آنتیاکسیدانی محلولهاست که با استفاده از رادیکال DPPH انجام میشود. این روش معمولاً به عنوان یکی از روشهای سریع و ساده برای ارزیابی ظرفیت آنتیاکسیدانی مواد مورد استفاده قرار میگیرد.
برای انجام این روش، ابتدا محلولی از رادیکال DPPH در محلول مورد نظر تهیه میشود. سپس با اضافه کردن مقداری از محلول آنتیاکسیدانی به این محلول، رادیکال DPPH شروع به اکسایش و از بین رفتن میکند. در این فرایند، رنگ بنفش محلول DPPH به رنگ زرد تغییر میکند.
برای ارزیابی ظرفیت آنتیاکسیدانی محلول مورد نظر با استفاده از روش رادیکال DPPH، نیاز است تا تغییر رنگ محلول مورد نظر پس از اضافه کردن محلول آنتیاکسیدانی با استفاده از اسپکتروفتومتر یا دستگاه های مشابه اندازه گیری شود. مقدار ظرفیت آنتیاکسیدانی محلول با توجه به کاهش جذب نور و تغییر رنگ محلول محاسبه میشود.
به طور کلی، روش رادیکال DPPH یک روش سریع و ساده برای ارزیابی ظرفیت آنتیاکسیدانی محلولهاست. با این حال، این روش به تنهایی نمیتواند اطلاعات کاملی درباره ظرفیت آنتیاکسیدانی محلولها ارائه دهد و بهتر است با روشهای دیگری مانند روش فرارادیکالها (FRAP) و روش تروکس نیز آن را تکمیل نمود.
مروری بر روش های تعیین ظرفیت آنتی اکسیدانی
ظرفیت آنتیاکسیدانی به میزان توانایی یک ماده برای مهار یا کاهش فعالیت رادیکالهای آزاد در سیستمهای زیستی اشاره دارد. این خاصیت بسیار مهم است زیرا رادیکالهای آزاد میتوانند باعث آسیب به سلولها و بافتها شوند و علائم بسیاری از بیماریهای مختلف را ایجاد کنند. روشهای مختلفی برای اندازهگیری ظرفیت آنتیاکسیدانی وجود دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد:
روش رادیکال DPPH: به طور کلی، در این روش رنگ بنفش محلول DPPH به رنگ زرد تغییر میکند و بیشترین ظرفیت آنتیاکسیدانی برای یک محلول، به میزان محلول آنتیاکسیدانی که میتواند 50 درصد از رادیکال DPPH را کاهش دهد (IC50) اختصاص داده میشود.
روش FRAP: در این روش، آهن سهوالان (Fe3+) به آهن دووالان (Fe2+) تبدیل میشود. مولکولهای آنتیاکسیدانی مانند ویتامین C و E میتوانند به عنوان منبع الکترون به این فرایند کمک کنند و تبدیل آهن سهوالان به آهن دووالان را ایجاد کنند. در این روش، میزان ظرفیت آنتیاکسیدانی به میزان توانایی محلول برای کاهش Fe3+ به Fe2+ در نظر گرفته میشود.
و… .
تعیین ظرفیت آنتی اکسیدانی چیست؟
ظرفیت آنتی اکسیدانی به میزان توانایی یک ماده برای مهار یا کاهش فعالیت رادیکالهای آزاد در سیستمهای زیستی اشاره دارد. رادیکالهای آزاد شامل انواعی از مولکولها هستند که یک یا چند الکترون بیشتر یا کمتر نسبت به حالت پایه دارند و بنابراین به دنبال پیدا کردن الکترون دیگری هستند تا با تعادل الکترونی خود را بازگردانند. این رادیکالها میتوانند باعث آسیب به سلولها و بافتها شوند و علائم بسیاری از بیماریهای مختلف را ایجاد کنند. بنابراین، ظرفیت آنتیاکسیدانی یک ماده نشاندهنده توانایی آن است که با از بین بردن یا کاهش فعالیت رادیکالهای آزاد در سیستم زیستی، از آسیب به سلولها و بافتها جلوگیری کند.
روشهای مختلفی برای اندازهگیری ظرفیت آنتیاکسیدانی وجود دارد که شامل روشهای فیزیکی و شیمیایی مانند روش رادیکال DPPH، روش FRAP، روش تروکس، روش ORAC و روش ABTS هستند. این روشها میتوانند به عنوان ابزارهای قابل اعتماد برای ارزیابی خواص آنتیاکسیدانی مواد غذایی، عصارههای گیاهی، داروها و محصولات دیگر مورد استفاده قرار گیرند.
شرایط خاص و نکات مهم ارزیابی ظرفیت آنتی اکسیدانی به روش رادیکال DPPH
برای ارزیابی ظرفیت آنتیاکسیدانی با استفاده از روش رادیکال DPPH، باید شرایط خاصی را رعایت کرد تا دقت و قابلیت تکرار بالا باشد. برخی از این شرایط و نکات عبارتند از:
آمادهسازی محلول رادیکال DPPH: محلول رادیکال DPPH باید در محلولی از متانول به غلظت 0.1 میلی مولار حل شود و به محض آماده شدن باید فوراً استفاده شود. همچنین باید از نور خورشید و نور مستقیم دیگر جلوگیری شود تا اکسیداسیون رادیکال DPPH از بین نرود.
مقدار استفاده شده از نمونه: برای انجام آزمایش باید مقدار دقیقی از نمونه مورد استفاده قرار گیرد تا نتایج دقیق و قابل تکرار باشد.
شرایط تست: شرایط تست باید برای همه نمونهها یکسان باشد و در بیشتر موارد محلول رادیکال DPPH و نمونه در دمای اتاق با هم مخلوط میشوند و سپس در تاریکی نگه داشته میشوند. همچنین باید زمان نگهداری و مدت زمانی که برای خواندن نتایج استفاده میشود برای همه نمونهها یکسان باشد.
روش اندازهگیری نتایج: برای اندازهگیری نتایج، میزان جذب نور توسط نمونه باید با استفاده از دستگاه UV-Vis Spectrophotometer در طول موج 517 نانومتر اندازهگیری شود. همچنین، باید یک کنترل مثبت و یک کنترل منفی برای همه نمونهها وجود داشته باشد تا بتوان نتایج را با دقت مقایسه کرد.
روش DPPH چیست؟
روش DPPH یک روش برای اندازهگیری ظرفیت آنتیاکسیدانی است که با استفاده از رادیکال DPPH (2،2-دیفنیلپیکریلهیدرازیل) صورت میگیرد. در این روش، رادیکال DPPH بهعنوان یک رادیکال آزاد و بدون پیوند الکترونی عمل میکند که در حالت پایدار خود دارای رنگ بنفش تیره است. هنگامی که این رادیکال با یک آنتیاکسیدان برخورد میکند، یک الکترون به رادیکال از آنتیاکسیدان واگرایی میکند و از حالت پایدار خارج میشود، به این ترتیب رادیکال DPPH به یک مولکول پایدار با رنگ زرد کمرنگ تبدیل میشود.
با قراردادن نمونههای مختلف در مقابل رادیکال DPPH، ظرفیت آنتیاکسیدانی آنها ارزیابی میشود. در صورتی که ظرفیت آنتیاکسیدانی نمونه بیشتر باشد، بیشترین تعداد الکترونها به رادیکال DPPH واگرایی میکنند و بنابراین کمترین جذب نور در طول موج 517 نانومتر را ایجاد میکند. به عبارت دیگر، میزان کاهش جذب نور در حضور آنتیاکسیدان نسبت به کنترل مثبت که فاقد نمونه است، به عنوان معیاری برای اندازهگیری ظرفیت آنتیاکسیدانی استفاده میشود.
ویژگی استفاده از روش DPPH برای تعیین ظرفیت آنتی اکسیدانی
روش DPPH یکی از روشهای معروف برای اندازهگیری ظرفیت آنتی اکسیدانی است. در این روش، یک ترکیب به نام DPPH (1،1-diphenyl-2-picrylhydrazyl) استفاده میشود که یک رادیکال آزاد است. این رادیکال بنفش رنگ در حالت خود تیره است و در حضور یک آنتی اکسیدان، رنگ آن به رنگ زرد تغییر میکند.
زمانی که یک آنتی اکسیدان با رادیکال DPPH واکنش میکند، یک الکترون به رادیکال میدهد و رادیکال DPPH به شکل آنیونی خنثی میشود. این تغییر در رنگ به دلیل جذب فوتونهای نور قرمز توسط الکترونهای از دست رفته از رادیکال DPPH است. بنابراین، با اندازهگیری تغییر رنگ، میتوان ظرفیت آنتی اکسیدانی نمونه مورد نظر را اندازهگیری کرد.
استفاده از روش DPPH دارای ویژگیهایی همچون سادگی، دقت و قابل اعتماد بودن است. همچنین، این روش قابلیت استفاده در تحقیقات بسیاری را به دلیل این که نیاز به تجهیزات پیچیده ندارد، امکانات آزمایشگاهی و محدودیتهای مالی برای انجام آنتی اکسیدانی را کاهش میدهد. با این حال، این روش همچنین دارای محدودیتهایی مانند قابلیت اندازهگیری تنها برای ترکیباتی با قدرت آنتی اکسیدانی متوسط تا بالا است و نتایج تحلیل DPPH نباید به عنوان معیار جهت تشخیص ترکیبات با قدرت آنتیاکسیدانی بالایی به کار گرفته شود.
ثبت ديدگاه