اندازه گیری ظرفیت آنتی اکسیدانی

ظرفیت آنتی اکسیدانی ، شواهد بیوشیمیایی، زیستی و بالینی فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهد واکنش اکسایشی ناشی از رادیکال‌های آزاد در ایجاد بیماری‌های مختلف، تسریع پیری و فساد مواد غذایی دخالت دارد.به‌دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدان‌ها در ممانعت از اثرات رادیکال آزاد در ایجاد بیماری‌ها و فساد مواد غذایی، نقش و اثر‌ آنتی‌اکسیدان‌ها مورد توجه محققین، پزشکان و عموم مردم قرار گرفته است و مطالعات ارزیابی ظرفیت انتی‌اکسیدانی یکی از متداول‌ترین موضوعات مورد بررسی در سال‌های اخیر بوده است.روش‌های تعیین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی بر اساس ساز و کار انتقال اتم هیدروژن شامل ORAC، TRAP، و CBA و بر اساس ساز و کار روش انتقال الکترون TEAC، FRAP، و DPPH می‌باشد. در کنار این روش‌های تقریبا سنتی در سال‌های اخیر روش‌های دستگاهی مانند DSC نیز در تعیین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و پیشرفت اکسیداسیون مطرح شده است.

مزایای روش TRAP

این روش را می‌توان جهت ارزیابی و آنالیز ظرفیت آنتی‌اکسیدانی سرم و یا پلاسما( به طور کلی شرایط داخل بدن) به‌کار برد و میزان ظرفیت آنتی‌اکسیدان‌های غیرآنزیمی مانند گلوتاتیون و آسکوربیک اسید را‌ اندازه گرفت.

معایب روش TRAP

از انجایی‌ که نقطه پایانی متفاوتی را می‌توان برای این روش در نظر گرفت، بنابراین امکان مقایسه نتایج در تحقیقات مختلف وجود ندارد، این روش نسبتا پیچیده و زمان‌بر بوده و علاوه بر این، اجرای آن نیاز به تجربه و تخصص‌ دارد.

مزایای روش ORAC

یکی از مزایای این روش این است که توانایی آنتی اکسیدانی مواد با و بدون وجود فاز تاخیری در ظرفیت آنتی اکسیدانی‌ در نظر گرفته می‌شود.

مخصوصا این خصوصیت زمانی مفید است که ارزیابی مواد غذایی و مکمل‌ها که دارای ترکیبات پیچیده با ظرفیت آنتی اکسیدانی سریع و آهسته می‌باشند را به راحتی انجام داد.

ظرفیت آنتی اکسیدانی

ظرفیت انتی‌اکسیدانی‌ به مجموعه‌ای از ترکیبات مربوط می‌شود. آنتی‌اکسیدان به ترکیباتی اطلاق می‌شود که قادر به حفظ سیستم‌های بیولوژیکی در برابر اثرات مضر گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن هستند. در واقع آنتی‌اکسیدان‌ها نقش مهمی در مهار گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن و جلوگیری از تشکیل آن‌ها ایفا می‌کنند.

گونه‌های آنتی اکسیدانی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

۱) سیستم‌های آنزیمی مانند کاتالاز، گلوتاتیون و پراکسیداز، گلوتاتیون ردوکتاز، سوپراکسید دیسموتاز و سرولوپلاسمین

۲) مولکول‌های کوچک مانند آسکوربات، اسید اوریک، گلوتاتیون و ویتامین E

۳) پروتئین‌ها مانند آلبومین، ترانسفرین و متالوتیونین‌ها، دخالت گونه‌های فعال اکسیژن، نیتروژن و کلر در پاتولوژی بسیاری از بیماری‌ها کاملا ثابت شده است.

امروزه بیش از ۷۰ بیماری ذاتا با استرس اکسیداتیو یا فشار اکسایشی و واکنش‌های بیوشیمیایی متعاقب آن ارتباط دارد. هرگونه اختلال در عملکرد سیستم آنتی اکسیدانی منجر به تنش اکسیداتیو می‌شود که بسته به میزان و محل انجام آن باعث بروز و یا سرعت بخشیدن به ناهنجاری‌ها و بیماری‌های مختلفی از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی، بیماری‌های ریوی، بیماری‌های شدید کلیوی، دیابت، صرع، اختلالات کبدی، پارکینسون و سرطان می‌شود.

منشاء این موارد پاتوفیزیولوژیک اختلال عملکرد میتوکندریایی و در نتیجه بهم خوردن توازن بین آزاد شدن گونه‌های فعال اکسیژن، نیتروژن و کلر و سنتز آنتی‌ اکسیدان‌های دفاعی است که منجر به بروز استرس اکسیداتیو می‌شود. از عواقب جدی استرس اکسیداتیو در سطح سلولی و مولکولی تخریب DNA، ایجاد جهش و مرگ سلول از طریق آپوپتوز و نکروز است.

ظرفیت آنتی اکسیدانی تام چیست؟

ظرفیت آنتی اکسیدانی تام به مجموعه‌ای از‌ترکیبات مربوط می‌شود. آنتی‌ اکسیدان به ترکیباتی اطلاق می‌شود که قادر به حفظ سیستم‌های بیولوژیکی در برابر اثرات مضر گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن هستند. در واقع آنتی اکسیدان‌ها نقش مهمی در مهار گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن و جلوگیری از تشکیل آن‌ها ایفا می‌کنند.

اهمیت زیاد آنتی اکسیدان‌ها در علوم مختلف بیولوژی، پزشکی، تغذیه و کشاورزی نیاز به وجود یک روش ساده، آسان و معتبر برای اندازه‌گیری ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام را ایجاد کرده است.

مزیت بزرگ آزمایش ظرفیت آنتی اکسیدانی تام، اندازی‌گیری ظرفیت آنتی ‌اکسیدانی تمام انتی اکسیدان‌های موجود در یک نمونه بیولوژیکی بود؛ نه فقط اندازه‌گیری یک ترکیب واحد.